Metafora “Domu Ludu” w szwedzkim dyskursie nacjonalistycznym - zaproszenie na seminarium Zakładu Antropologii Społecznej

Zapraszamy na kolejne seminarium Zakładu Antropologii Społecznej Instytutu Socjologii UJ pt. Metafora "Domu Ludu" w szwedzkim dyskursie nacjonalistycznym, które odbędzie się w czwartek, 28.11.2019 roku o godzinie 10.00, pokój 53 (I piętro).

Metafora "Domu Ludu" (folkhemmet) jest podstawową metaforą narodowotwórczą we współczesnej Szwecji. Celem pracy doktorskiej jest analiza pola znaczeniowego metafory Domu Ludu w rozumieniu partii nacjonalistycznej Szwedzkich Demokratów (Sverigedemokraterna) i ich wyborców, oraz analiza porównawcza pola semantycznego tej metafory z jej historycznym wydźwiękiem. Z uwagi na fakt, że partia Szwedzkich Demokratów jest partią nacjonalistyczną, a jej członkowie wywodzą się z radykalnych ruchów nacjonalistycznych i neofaszystowskich (między innymi Białego Aryjskiego Oporu (Vitt Ariskt Motstånd) oraz Zachować Szwecję Szwedzką (BBS, Bevara Sverige Svenskt), metafora "Domu Ludu" używana w kontekście wypowiedzi polityków i sympatyków tej partii zmienia swoje pole semantyczne, będąc nośnikiem określonych wartości i sentymentów, odmiennych od tych, które nadała jej ideologia socjaldemokratyczna. W ramach projektu badawczego podejmę się zbadania pola znaczeniowego metafory "Domu Ludu" jaki funkcjonuje w dyskursie nacjonalistycznym, a zatem zbadam interpretacje, wskazujące kontekst zmian społecznych zaistniałych w Szwecji na kilku poziomach: społecznym, kulturowym, językowym i politycznym.

Współczesna kultura, a za nią również nacjonalizm, jest wytwarzana, podtrzymywana i kwestionowana głównie w ramach procesów komunikacji, zatem właśnie teorie związane z badaniami komunikacji – a więc dyskursu, tekstu i znaków, osadzone w kontekście nauk społecznych, dają możliwość uchwycenia dynamiki i płynności podtrzymywania koncepcji tożsamości narodowej i zjawiska odradzania się nacjonalizmów (Wodak 2009, Wodak 2015). Ramą teoretyczną rozważań są socjologiczne studia nad nostalgią w kontekście społecznym. Svetlana Boym pisała: „Wyobrażenia przeszłości, ukształtowane przez potrzeby teraźniejszości, mają bezpośredni wpływ na realia życia w przyszłości” – tworząc idealistyczną wizję przeszłości przypisujemy jej właściwości, które chcielibyśmy by charakteryzowały teraźniejszość. Podobnie użyteczne w tym kontekście są rozważania Ajurna Appadurai, którego koncepcja „nostalgii wyobrażonej” – a więc nostalgii po stracie, której jednostki, społeczności czy narody w rzeczywistości nie doświadczyły. Taka nostalgia – mimo, że charakteryzuje się selektywnością i wyidealizowanym obrazem rzeczywistości (jest więc utopijna) – stanowi skuteczne narzędzie perswazji politycznej w kontekście odradzających się nacjonalizmów, w tym nacjonalizmu szwedzkiego.

 

Wiktoria Michałkiewicz - absolwentka kulturoznawstwa, spec. Porównawcze Studia Cywilizacji i filologii szwedzkiej na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz antropologii społecznej CREOLE: Cultural Differences and Transnational Processes – łączonego programu sześciu uczelni europejskich, w tym Uniwersytetu Sztokholmskiego. Organizowała liczne konferencje międzynarodowe i projekty badawcze, m.in. we współpracy z instytucjami badawczymi i dyplomatycznymi w Polsce i Szwecji, a także była redaktor naczelną kwartalnika naukowego poświęconego tematyce kultur i społeczeństw skandynawskich (2010-2011). Obecnie doktorantka w Zakładzie Antropologii Społecznej Instytutu Socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Do jej zainteresowań badawczych należą również badania nad migracjami, mechanizmy wykluczenia, socjologia języka oraz antropologia wizualna. W kwietniu 2020 roku nakładem Wydawnictwa Poznańskiego ukaże się książka reporterska jej autorstwa pt. „Dobre intencje. Nacjonalizm w szwedzkim Domu Ludu”.
Data opublikowania: 27.11.2019
Osoba publikująca: Olga Maciejewska