Department of Population Studies

Fields of research

  • marriage and family from the demographic and sociological point of view
  • gender and sexuality; legal contexts of gender and sexuality
  • human trafficking on Poland: legal and economic contexts and factors determining the policy towards human trafficking in Central and Eastern Europe;
  • gender equality policy
  • demographic prospects in Poland
  • international migrations: theoretical and empirical studies; emmigration from Central and East Europe, migration in the Polish context (inclulding destinations of emigrants from Poland, remigration to Poland, Polish immigrants in Canada, and Canadian immigration policy)  
  • Middle Eastern civilizations
  • citizenship and democracy
  • education systems in Poland and abroad

Staff members

Collaborators

  • Ms Katarzyna Wojnicka
  • Ms Agata Mołdawska
  • Ms Karolina Krzystek
  • Ms Agnieszka Małek
  • Ms Małgorzata Krywult

Doctoral students

  • Ms Anna Bednarczyk
  • Mr Radosław Nawojski
  • Ms Marzena Ples
  • Ms Anna Wróblewska

Ongoing projects

  • MIC. Men in Care: Workplace support for caring masculinities, EaSi Progress, Komisja Europejska, 2019-2022 (kierowniczka projektu dr Marta Warat, badaczka dr Ewa Krzaklewska)
  • ACT. Communities of Practice for Accelerating Gender Equality and Institutional Change in Research and Innovation across Europe, Horizon 2020, 2018-2021 (kierowniczka projektu dr Ewa Krzaklewska, badaczki dr Marta Warat, mgr Ewelina Ciaputa, dr Paulina Sekuła) - http://act-on-gender.eu/
  • CHILD-UP. Children Hybrid Integration: Learning Dialogue as a way of Upgrading Policies of Participation (Horizon 2020), 2019-2022 (prof. Krystyna Slany, dr Marta Wart, dr Justyna Struzik, dr Magdalena Ślusarczyk) - https://socjologia.uj.edu.pl/child-up
  • TRACKs. Transition Children and Kindergarten, Erasmus+, 2017-2020 (kierowniczka projektu: dr Magdalena Ślusarczyk)
  • Disentangling European HIV/AIDS Policies: Activism, Citizenship and Health EUROPACH, Międzynarodowy, HERA– Humanities in the European Research Area, 2016-2019 (kierowniczka projektu dr Agata Dziuban, staż podoktorski - dr Justyna Struzik)
  • Mobilizacja społeczna na rzecz praw kobiet świadczących usługi seksualne w Polsce w kontekście transnarodowym, Narodowe Centrum Nauki, nr 016/23/N/HS6/00799, 2017-2019 (kierowniczka projektu mgr Anna Ratecka)
  • Niepełnosprawność, macierzyństwo, opieka. Autonomia reprodukcyjna i doświadczenia macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnościami w Polsce. Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/N/HS6/00789, 2016-2019 (kierowniczka projektu mgr Agnieszka Król, opieka naukowa dr hab. Beata Kowalska)

Completed projects

  • GENERA. Gender Equality Network in European Research Area, Horizon 2020, 2015-2018 - https://genera-project.com/
  • ABC of Youth Work. Erasmus+, Unia Europejska. 2016-2018 - http://abc-of-youthwork.eu/
  • TRANSFAM. Doing family in transnational context. Demographic choices, welfare adaptations, school integration and every-day life of Polish families living in Polish- Norwegian transnationality, Fundusze Norweskie, 2013-2016 - http://www.transfam.socjologia.uj.edu.pl/
  • GEQ. Gender Equality and Quality of Life. How gender equality can contribute to development in Europe. A study of Poland and Norway, we współpracy z Center for Gender Research (Oslo University), Collegium Medicum UJ i HELSAM (Oslo University), Fundusze Norweskie, 2013-2016 - http://www.geq.socjologia.uj.edu.pl/
  • Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności - Moduł VI Genderowy wymiar niepełnosprawności, we współpracy z AGH, PFRON 2012-2013
  • Równe Traktowanie Standardem Dobrego Rządzenia, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania, Kapitał Ludzki, 2010-2011
  • FeMiPol. 6 Framework Programme EU GRANT: Integration of Female ImMigrants in Labour Market and Society. Policy Assessment and Policy Recommendations, 2006-2008

Partners

  • Autonomy Foundation
  • AGH University of Science and Technology in Kraków
  • JU Institute of European Studies
  • Centre for International Studies, Warsaw
  • Committee on Migration Studies of the Polish Academy of Sciences
  • Committee on Demographic Studies of the Polish Academy of Sciences
  • Institute of Public Affairs
  • Municipal Social Welfare Centre in Kraków
  • Centre for Education and Social Prevention
  • Centre for Gender Research, Oslo
  • NOVA - Norwegian Social Research
  • Agder Research, Kristiansand, Norway

Historia Zakładu Badań Problemów Ludnościowych

Historia Zakładu Badań Problemów Ludnościowych wyrasta z długiej tradycji zainteresowań demograficznych w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Odzwierciedlały się one zarówno na płaszczyźnie teoretyczno-badawczej, jak i instytucjonalnej. Już w uformowanej przez prof. Jana Stanisława Bystronia w 1930 roku Katedrze Etnologii i Socjologii podejmowane były wątki demograficzne, rozwijane następnie przez prof. Kazimierza Dobrowolskiego, prof. Pawła Rybickiego i jego współpracowników. W 1957 roku powstała Katedra Socjologii i Demografii UJ, którą kierował prof. Paweł Rybicki.

Warto podkreślić, iż rozwijanie demografii na gruncie socjologii krakowskiej stanowiło jej wyróżnik w skali ogólnopolskiej. Do tamtego czasu nie była ona instytucjonalnie reprezentowana na polskich uniwersytetach. W 1970 roku Katedra wraz z zespołem przeszła do nowo powstałego Instytutu Socjologii, tworząc w jego ramach Zakład Socjologii. Obok Pawła Rybickiego wybitną badaczką i wykładowczynią problematyki demograficznej była prof. Wanda Czarkowska, której uczennicami są prof. Krystyna Slany i dr Krystyna Kluzowa. W oparciu o Katedrę Socjologii i Demografii powstała w Instytucie Socjologii Pracownia Demograficzna, której kierownictwo objęła właśnie Wanda Czarkowska. W latach 1976-1979 pełniła ona również funkcję wicedyrektora Instytutu Socjologii UJ.

Prof. Wanda Czarkowska była cenioną demografką w skali kraju demografem, członkinią Komitetu Nauk Demograficznych PAN, a także wybitną wykładowczynią. Jej wiedzy i umiejętnościom dydaktycznym należy w głównej mierze zawdzięczać wysokie postawienie działu demografii na studiach socjologicznych w UJ. Była również, co należy szczególnie podkreślić, niekwestionowanym autorytetem moralnym, zarówno dla pracowników Instytutu Socjologii, jak i dla studentów. Wanda Czarkowska jest autorką m.in. tak kluczowych prac z dziedziny demografii jak: Prognozy demograficzne, Typy struktur wieku ludności regionu krakowskiego, Elementy demografii (współautorki K. Kluzowa, K. Slany). Prace te należą do kanonu lektur z zakresu socjologii ludności.

Po jej odejściu na emeryturę w 1982 roku Pracownią Demograficzną kierowała dr Krystyna Kluzowa. W ramach działalności Pracowni powstało wiele prac naukowych, prowadzone były także badania empiryczne, realizowane w ramach problemów węzłowych, m.in.
a) Zastosowanie modeli matematycznych w prognozowaniu demograficznym dla małych miejscowości, grant zespołowy nr.11.11980, realizowany pod kierunkiem Wandy Czarkowskiej;
b) Demograficzne i psychologiczno-kulturowe uwarunkowania dzietności rodzin, grant zespołowy nr 11.5 1983 realizowany pod kierunkiem Wandy Czarkowskiej;
c) Małżeństwa powtórne w Polsce, grant zespołowy nr 09.02.1989 realizowany pod kierunkiem dr Krystyny Kluzowej).

W 1989 roku Pracownia Demograficzna została włączona do Zakładu Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej, kierowanej przez prof. Krzysztofa Frysztackiego.

Formalnie Zakład Badań Problemów Ludnościowych zostaje utworzony w roku 2002 z inicjatywy prof. zw. dr hab. Krystyny Slany w kooperacji z dr hab. Beatą Kowalską. W ramach tego Zakładu w roku 2003 dzięki rozwijanym wcześniejszej badaniom empirycznym i prowadzonej działalności dydaktycznej zinstytucjonalizowana została nowa specjalność w Instytucie Socjologii Społeczno-kulturowa tożsamość płci (w roku 2013 poprzez wejście życie tzw. procesu bolońskiego wszystkie dotychczasowe programy zostają zmienione) oraz studia podyplomowe pod taką samą nazwą, realizowane dzięki funduszom norweskim w latach 2009-2011 (FSS). W ramach tej specjalizacji studentki i studenci zapoznawali się z obiektywnymi, wielowymiarowymi i interdyscyplinarnymi studiami nad płcią prowadzonymi w wymiarze biologicznym, antropologicznym, psychologicznym, społecznym, historycznym, prawnym, etycznym i filozoficznym. Specjalizacja ta wyrastała z zapotrzebowania studentów/ek na tego rodzaju wiedzę i wyraża się przygotowaniem licznych prac na poziomie licencjackim, magisterskim i doktorskim. Powstały ośrodek, nazywany popularnie gender studies staje się jednym z najważniejszych nie tylko w Polsce, ale na świecie, co wyraża się licznymi projektami badawczymi, organizowanymi konferencjami (np. Gender w społeczeństwie polskim, Płeć-ekonomia-migracje, Akademicki Kongres Feministyczny, Kobiece utopie w działaniu) i współpracą z międzynarodowymi instytucjami i uniwersytetami w Europie i USA.


Z Zakładem związane były:

  • dr Katarzyna Wojnicka
  • dr Agnieszka Małek
  • dr Małgorzata Krywult
  • dr Paula Pustułka
  • dr hab. Katarzyna Zielińska, prof. UJ
  • mgr Stella Strzemecka

Publikacja "Bunt Kobiet. Czarne Protesty i Strajki Kobiet"

Właśnie ukazała się publikacja pt. Bunt Kobiet. Czarne Protesty i Strajki Kobiet pod redakcją Elżbiety Korolczuk, Beaty Kowalskiej, Jennifer Ramme, Claudii Snochowskiej-Gonzalez. Autorami pierwszego rozdziału książki pt. Uwaga, uwaga tu obywatelki! Obywatelstwo jako praktyka w Czarnych Protestach i Strajkach Kobiet są dr hab. Beata Kowalska i mgr Radosław Nawojski z Instytutu Socjologii UJ.

W publikacji Bunt Kobiet. Czarne Protesty i Strajki Kobiet największa społeczna mobilizacja ostatnich lat w Polsce poddana została analizie za pomocą narzędzi i koncepcji wypracowanych w obrębie nauk społecznych, w tym przede wszystkim w badaniach nad ruchami społecznymi. Teksty są oparte na badaniach własnych Autorek i Autorów. Książka ma charakter interdyscyplinarny, zawiera bowiem zarówno analizy i diagnozy socjologiczne, jak i antropologiczne oraz kulturoznawcze. Niniejszy zbiór poświęcony jest przede wszystkim analizie przyczyn i charakteru kobiecego buntu przeciwko zaostrzeniu prawa do aborcji, a także próbom oceny potencjalnych skutków tego zrywu dla ruchu kobiecego oraz dla polityki i społeczeństwa, nie tylko w Polsce.

Więcej informacji o publikacji na STRONIE

Wydanie elektroniczne do bezpłatnego pobrania: PUBLIKACJA