dr hab. Wiesław Gumuła, prof. UJ

stanowisko: profesor nadzwyczajny

e mail: wiesław.gumula@uj.edu.pl


Dla mnie socjologia jest zawodem i pasją. Wolny czas najchętniej spędzam przyjaciółmi. Jestem miłośnikiem kameralnej muzyki klasycznej. Jeżdżę na nartach. Chodzę po górach.

dr hab. Wiesław Gumuła, prof. UJ – profesor nadzwyczajny w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dotychczas pracował między innymi w Akademii Górniczo-Hutniczej, Szkole Głównej Handlowej, Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej, Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących socjologii finansów oraz socjologii osobliwości społecznych. Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych. Opublikował między innymi następujące książki: „Teoria osobliwości społecznych: zaskakująca transformacja w Polsce" (2008); On Property and Ownership Relations: A Return to the Social Theory of Karl Marx (2018). Przez ćwierć wieku pracował również na stanowiskach kierowniczych w instytucjach finansowych. Obecnie jest doradcą w Departamencie Analiz Ekonomicznych w Narodowym Banku Polskim.

Zainteresowania naukowe i badawcze

  • socjologia finansów
  • osobliwości społeczne
  • transformacja ustrojowa w Polsce
  • socjologiczne i ekonomiczne teorie własności

Wybrane publikacje

Książki:

  • Własność. Meandry prywatyzacji i uspołecznienia w teorii społecznej Karola Marksa. College of Socio-Economics in Tyczyn. Tyczyn 2000, ss. 290.
  • Teoria osobliwości społecznych. Zaskakująca transformacja w Polsce. Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR. Warszawa 2008, ss. 323.
  • On Property and Ownership Relations: A Return to the Social Theory of Karl Marx. Peter Lang. Berlin-Bern-Bruxelles-New York-Oxford-Warszawa-Vien 2018, pp. 200.

Artykuły:

  • Mieszkańcy Opolszczyzny - zbiorowość czy wspólnota regionalna. Socjologiczna analiza pojęcia region na przykładzie Opolszczyzny, w: Opolszczyzna w 35-leciu PRL. Teoretyczne i metodologiczne aspekty socjologii regionu. Polska Akademia Nauk – Komitet Nauk Socjologicznych. Instytut Śląski w Opolu. Opole 1980, s. 81 – 104.
  • Koncepcja religii Durkheima a koncepcja religii Marksa i Engelsa. Analiza porównawcza w kontekście ich systemów. „Studia Socjologiczne" 1980, nr, 1, s. 109 – 130.
  • Władza lokalna wobec centrum - wnioski, uogólnienia, w: W. Gumuła (red.), Władza lokalna wobec centrum. Recepcja instytucji centralnych w lokalnych układach władzy. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie. Rzeszów 1989, s. 161 – 169.
  • Kilka uwag o transformacjach ustrojowych w Polsce w świetle „gospodarki cienia", w: K. Z. Sowa (red.), Gospodarka nieformalna. Uwarunkowania lokalne i systemowe. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa – Oddział Rzeszów. Rzeszów 1990, s. 235 – 249.
  • Przemiany w lokalnych układach władzy w pierwszej połowie roku 1990 z perspektywy wyborów samorządowych i zagadnień demokratyzacji, w: A. Sułek, W. Wincławski (red.), Przełom i wyzwanie: pamiętnik VIII Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego Toruń, 19 – 22 września 1990. Polskie Towarzystwo Socjologiczne, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Wydawnictwo Adam Marszałek. Warszawa – Toruń 1991, s. 295 – 305.
  • Strukturalne blokady rozwoju społeczeństwa polskiego lat osiemdziesiątych, w: J. Mucha, G. Skąpska, J. Szmatka, I. Uhl (red.), Społeczeństwo polskie u progu przemian. Zakład Naukowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo. Wrocław Warszawa Kraków 1991, s. 221 – 237.
  • Local Authorities and Central Political Institutions, in: K. Z. Sowa, W. Strubelt (eds), Teritorial Base of Social Structures. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie. Rzeszów 1992, s. 85 – 95.
  • Miejsce Komitetów Obywatelskich w lokalnych układach władzy w latach 1990 – 1991 (Na przykładzie Limanowej, Lubeni i Świlczy), w: T. Borkowski, A. Bukowski (red.), Komitety Obywatelskie: powstanie, rozwój, upadek? Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS. Kraków 1993, s. 109 – 129.
  • Osobliwe strefy zamian społecznych, w: A. Flis (red.), Stawanie się społeczeństwa. Szkice ofiarowane Piotrowi Sztompce z okazji 40-lecia pracy naukowej. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERITAS 2006, s. 321 – 351.
  • Wartości przeciw normom?, w: J. Zimny (red.), Wychowanie ku wartościom. Instytut Teologiczny w Sandomierzu. Sandomierz 2006, s. 125 – 136.
  • Universals and Peculiarities in the 21st Century Globalization Processes: Some Reflections on Changing World from the Atlantic Community Perspective, in: Antoni Kukliński, Krzysztof Pawłowski (eds.), The Atlantic Community: the Titanic of the XXI Century? Wyższa Szkoła Biznesu – National Louis University. Nowy Sącz 2010, ss. 52 – 77.
  • Społeczeństwo polskie – społeczeństwo gotówkowe, w: Krzysztof Frysztacki, Piotr Sztompka, Polska początku XXI wieku: przemiany kulturowe i cywilizacyjne. Polska Akademia Nauk Komitet Socjologii. Warszawa 2012.
  • Światowy kryzys finansowy z perspektywy rodziny, miasta i kraju, w: Mariola Teresa Kozubek (red.), Dom, w którym rodzi się wspólnota: rodzina, społeczeństwo, kościół. Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Księgarnia św. Jacka. Katowice 2012.
  • Kazimierz Z. Sowa – intelektualny portret socjologa, w: Ewa Bogacz-Wojtanowska, Wiesław Gumuła, Sławomir Rębisz (red.), Zróżnicowanie i zmienność świata społecznego: księga jubileuszowa poświęcona Kazimierzowi Z. Sowie. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2012, s. 11 - 30.
  • Pieniądz gotówkowy i bezgotówkowy w Polsce, w: Helena Żukowska, Marian Żukowski (red.), Obrót bezgotówkowy w Polsce. Wydawnictwo KUL. Lublin 2013.
  • Jednostka w megaprzestrzeni finansowej, w: Piotr Binda (red.), lokalne, narodowe i inne .. : księga dla Profesor Joanny Kurczewskiej. Wydawnictwo IFiS PAN. Warszawa 2014, s. 465 – 477.
  • Zjawisko finansjalizacji. „ZNAK", Nr 721, czerwiec (06) 2015, s. 13 – 19.
  • Moralność w czasach finansjalizacji, w: Janusz Mariański (red.), Leksykon socjologii moralności: podstawy - teorie - badania - perspektywy. NOMOS. Kraków 2015, s. 457-464.
  • Ubankowienie i obrót bezgotówkowy w perspektywie socjologii relacji społecznych, w: Piotr Bolibok, Marian Żukowski (red.), Obrót bezgotówkowy w Polsce – stan obecny i perspektywy. Wydawnictwo KUL. Lublin 2016.
  • Moja Opolszczyzna: o klimacie regionalnym na Śląsku Opolskim, w: Violetta Sawicka, Andrzej Pasierbiński (red.), Śląsk jest jakiś inny … . Wydawnictwo Instytut Śląski. Opole 2016, s. 27-37.
  • Co wnosi światowy kryzys finansowy do socjologii?, w: Grażyna Skąpska, Marek S. Szczepański, Żaneta Stasieniuk (red.), Co po kryzysie? Wydawca: Polskie Towarzystwo Socjologiczne. Warszawa 2016.
  • Sprawność gospodarcza i produktywność w czasach finansjalizacji, w: Stanisław Lis, Kazimierz Zieliński, Maria Urbaniec (red.), Ekonomia przyszłości:państwo efektywne czy sprawiedliwe? Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Kraków 2018. ss. 107-116.
  • Finansjalizacja, w: Witold Morawski (red.),Socjologia ekonomiczna. Wydawnictwo Akademii Leona Koźmińskiego. Warszawa 2018.
  • Karl Marx and Moby Dick Face to Face: A Study of Passion and Madness, in: Martyna Sobczyk (ed.), Krzysztof M. Bednarski Karol Marks vs Boby Dick: Analiza formy i rozbiórka treści – Karl Marx vs Moby Dick: An Analysis of Form and Demolition of Ideas. Wydawca/Publisher Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, MOCAK Museum of Contemporary Art in Krakow. Kraków 2019, p. 45-69.
  • Przemiany społeczne w Polsce i na świecie na początku XXI wieku z perspektywy teorii osobliwości społecznych, w: Joanna Dzwończyk (red.). Polityka i gospodarka: teoria i praktyka. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Kraków 2019, s. 216-230.

Obecnie realizowane projekty

  • Jest koordynatorem międzynarodowego projektu badawczego „Zaufanie między narodami w nowej sytuacji geopolitycznej w XXI wieku”, realizowanego w ramach współpracy bilateralnej pomiędzy Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie oraz Uniwersytetem Finansowym w Moskwie.
  • Pisze książkę na temat transformacji światowego systemu finansowego w XXI wieku. Kluczowe słowa: finansjalizacja, ubankowienie, rynki finansowe, wyobraźnia finansowa, międzyludzka przestrzeń finansowa, tchórzostwa moralne, kadłubowa kultura finansowa.
  • Na zlecenie Instytutu Literatury w Krakowie prowadzi wraz z zespołem projekt badawczy „Dzienniki pandemiczne”. Efektem analiz ma być monografia (praca zbiorowa pod jego redakcją), która będzie zawierać socjologiczną analizę dzienników będących pokłosiem konkursu na dzienniki czasów pandemii COVID 19, ogłoszonego przez Instytut Literatury

Zrealizowane projekty

W latach 2006 – 2010 w Narodowym Banku Polskim kierował badaniami panelowymi polskiego rynku pracy. Badania były prowadzone dwa razy w roku wśród pracodawców (na próbie 1600 respondentów) oraz bezrobotnych (na próbie 2000 respondentów). Badania zostały poprzedzone pilotażem świętokrzyskiego rynku pracy.

Raporty i analizy zostały opublikowane przez Narodowy Bank Polski w formie kilku monografii:

1. Wiesław Gumuła, Niedopasowanie popytu i podaży na rynku pracy w województwie świętokrzyskim. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2006, ss. 43.

2. Wiesław Gumuła, Jacek Socha, Wiktor Wojciechowski, Presja płacowa oraz niedopasowanie strukturalne na rynku pracy w świetle badań NBP. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2007, ss. 21.

3. Wiesław Gumuła, Wynagrodzenia oraz produktywność pracy (Badania krajowego rynku pracy – maj 2007 r.). Narodowy Bank Polski. Warszawa 2008, ss. 40.

4. Wiesław Gumuła, Adrian Gucwa, Zbigniew Opioła, Witold Nalepa, Rynek pracy w Polsce: wynagrodzenia, produktywność pracy i migracje w świetle badań ankietowych w listopadzie 2008 r. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2009, ss. 82.

5. Wiesław Gumuła, Adrian Gucwa, Zbigniew Opioła, Witold Nalepa, Rynek pracy w Polsce: wynagrodzenia, produktywność pracy i migracje w świetle badań ankietowych w maju 2009 r. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2009, ss. 71.

6. Wiesław Gumuła, Adrian Gucwa, Zbigniew Opioła, Witold Nalepa, Rynek pracy w Polsce: wynagrodzenia, produktywność pracy i migracje w listopadzie 2009 r. – na tle badań panelowych w latach 2006-2009. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2010, ss. 107.

7. Wiesław Gumuła, Adrian Gucwa, Zbigniew Opioła, Witold Nalepa, Rynek pracy w Polsce: wynagrodzenia, produktywność pracy i migracje w maju 2010 roku – na tle panelowych badań opinii pracodawców i bezrobotnych w latach 2006-2009. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2010, ss. 109.

8. Wiesław Gumuła, Adrian Gucwa, Zbigniew Opioła, Witold Nalepa, Rynek pracy w Polsce: wynagrodzenia, produktywność pracy i migracje w listopadzie 2010 r. – na tle panelowych badań opinii pracodawców i bezrobotnych w latach 2006 – 2009. Narodowy Bank Polski. Warszawa 2011, ss. 95.

Publikacje na temat rynku pracy są dostępne również w wersji elektronicznej na stronie Narodowego Banku Polskiego w zakładce „Publikacje naukowe”

Inne aktywności i osiągnięcia

  • Członek Komisji Zagrożeń Cywilizacyjnych Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie – od maja 2015.
  • Honorowa Odznaka Zasłużony dla Statystki Rzeczypospolitej Polskiej, przyznana przez Prezesa GUS w grudniu 2015.
  • Od 2018 roku jest koordynatorem współpracy bilateralnej pomiędzy Uniwersytetem Jagiellońskim oraz Uniwersytetem Finansowym w Moskwie.
  • Visiting Professor na Uniwersytecie Finansowym w Moskwie: wyklady i seminaria z zakresu socjologii finansów i metologii socjologii, Moskwa, kwiecień 2018 oraz maj 2019.
  • Członek Rady Programowej Muzeum Sztuki Współczesnej W Krakowie (od 24.08.2014 do 24.08.2018).
  • Członek Jury nagrody PTSim. Stanisława Ossowskiego od czerwca 2019.
  • Odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej w październiku 2019 roku.