Zakład Badań Problemów Ludnościowych

Obszary badawcze

  • Studia nad małżeństwem i rodziną ujmowane z punktu widzenia: demograficznego, socjologicznego i feministycznego
  • Studia w zakresie feminizmu i gender studies, m.in. feministyczne nurty badawcze; cywilizacje Bliskiego Wschodu w perspektywie feministycznej i postkolonialnej; płeć i seksualność, prawne konteksty płci i seksualności, seksualne obywatelstwo, prawa reprodukcyjne, praca seksualna; nierówności społeczne i doświadczenie dyskryminacji, perspektywa intersekcjonalna; równość płci, polityki równości płci, równość płci w nauce
  • Migracje międzynarodowe, rodziny transnarodowe, migracje kobiet, migracje dzieci, mobilność edukacyjna, polityki handlu ludźmi
  • Studia nad niepełnosprawnościami
  • Socjologia młodzieży i studia nad wchodzeniem w dorosłość, polityka młodzieżowa, praca z młodzieżą (youth work), systemy edukacji w Polsce i na świecie
  • Obywatelstwo i demokracja, ruchy społeczne, aktywizm i społeczeństwo obywatelskie
  • Biopolityki, polityki zdrowotne i obywatelstwo (społeczne studia nad HIV/AIDS)

Pracowniczki

Doktorantki i doktoranci

  • mgr Anna Bednarczyk
  • mgr Radosław Nawojski
  • mgr Marzena Ples
  • mgr Anna Wróblewska

Współpracowniczki

  • dr Katarzyna Wojnicka
  • dr Agnieszka Małek
  • dr Małgorzata Krywult
  • dr Paula Pustułka

Obecnie realizowane projekty

  • MIC. Men in Care: Workplace support for caring masculinities, EaSi Progress, Komisja Europejska, 2019-2022 (kierowniczka projektu dr Marta Warat, badaczka dr Ewa Krzaklewska)
  • ACT. Communities of Practice for Accelerating Gender Equality and Institutional Change in Research and Innovation across Europe, Horizon 2020, 2018-2021 (kierowniczka projektu dr Ewa Krzaklewska, badaczki dr Marta Warat, mgr Ewelina Ciaputa, dr Paulina Sekuła) - http://act-on-gender.eu/
  • CHILD-UP. Children Hybrid Integration: Learning Dialogue as a way of Upgrading Policies of Participation (Horizon 2020), 2019-2022 (prof. Krystyna Slany, dr Marta Wart, dr Justyna Struzik, dr Magdalena Ślusarczyk) - https://socjologia.uj.edu.pl/child-up
  • TRACKs. Transition Children and Kindergarten, Erasmus+, 2017-2020 (kierowniczka projektu: dr Magdalena Ślusarczyk)
  • Disentangling European HIV/AIDS Policies: Activism, Citizenship and Health EUROPACH, Międzynarodowy, HERA– Humanities in the European Research Area, 2016-2019 (kierowniczka projektu dr Agata Dziuban, staż podoktorski - dr Justyna Struzik)
  • Mobilizacja społeczna na rzecz praw kobiet świadczących usługi seksualne w Polsce w kontekście transnarodowym, Narodowe Centrum Nauki, nr 016/23/N/HS6/00799, 2017-2019 (kierowniczka projektu mgr Anna Ratecka)
  • Niepełnosprawność, macierzyństwo, opieka. Autonomia reprodukcyjna i doświadczenia macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnościami w Polsce. Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/19/N/HS6/00789, 2016-2019 (kierowniczka projektu mgr Agnieszka Król, opieka naukowa dr hab. Beata Kowalska)

Zakończone projekty zespołowe

  • GENERA. Gender Equality Network in European Research Area, Horizon 2020, 2015-2018 - https://genera-project.com/
  • ABC of Youth Work. Erasmus+, Unia Europejska. 2016-2018 - http://abc-of-youthwork.eu/
  • TRANSFAM. Doing family in transnational context. Demographic choices, welfare adaptations, school integration and every-day life of Polish families living in Polish- Norwegian transnationality, Fundusze Norweskie, 2013-2016 - http://www.transfam.socjologia.uj.edu.pl/
  • GEQ. Gender Equality and Quality of Life. How gender equality can contribute to development in Europe. A study of Poland and Norway, we współpracy z Center for Gender Research (Oslo University), Collegium Medicum UJ i HELSAM (Oslo University), Fundusze Norweskie, 2013-2016 - http://www.geq.socjologia.uj.edu.pl/
  • Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności - Moduł VI Genderowy wymiar niepełnosprawności, we współpracy z AGH, PFRON 2012-2013
  • Równe Traktowanie Standardem Dobrego Rządzenia, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania, Kapitał Ludzki, 2010-2011
  • FeMiPol. 6 Framework Programme EU GRANT: Integration of Female ImMigrants in Labour Market and Society. Policy Assessment and Policy Recommendations, 2006-2008

Współpraca

  • Academic Network of European Disability Experts (ANED) – ekspertka Agnieszka Król
  • Agder Research, Kristiansand, Norwegia Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
  • Centre for Gender Research, Uniwersytet w Oslo
  • Centrum Studiów Międzynarodowych, Warszawa
  • Fundacja Autonomia
  • Fundacja Przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu La Strada
  • Fundacja Przestrzeń Kobiet
  • Instytut Europeistyki UJ
  • Instytut Spraw Publicznych
  • Komitet Badań nad Migracjami PAN
  • Komitet Nauk Demograficznych PAN
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie
  • NOVA - Norwegian Social Research, Oslo
  • Pool of the European Youth Researchers, European Commission and Council of Europe Youth Partnership – członkini dr Ewa Krzaklewska
  • Seks Work Polska
  • Stowarzyszenie Centrum Edukacji i Profilaktyki Społecznej Parasol
  • Stowarzyszenie Strefa Wenus z Milo

Wybrane publikacje zespołowe

  • Krzaklewska, Ewa (red.) 2018 w druku. Co nam daje równość? Wpływ równości płci na jakość życia i rozwój społeczny w Polsce, Kraków: WUJ.
  • Ślusarczyk, Magdalena, Paula Pustułka, Justyna Struzik (red.). 2018. Contemporary Migrant Families: Actors and Issues. Newcastle: Cambridge Scholars Publishing.
  • White, Anne, Izabela Grabowska, Paweł Kaczmarczyk, Krystyna Slany. 2018. The Impact of Migration on Poland. EU Mobility and Social Change. London: UCLPress.
  • Slany, Krystyna, Justyna Struzik. 2016. Transfam: Doing Family in a Transnational Context: Demographic Choices, Welfare Adaptations, School Integration and Every-day Life of Polish Families Living in Polish-Norwegian Transnationality. Research Report. Kraków: Jagiellonian University (PUBLIKACJA)
  • Slany, Krystyna, Paula Pustułka, Magdalena Ślusarczyk, Eugene Guribye (red). 2018. Transnational Polish Families in Norway: Social Capital, Integration, Institutions and Care. Frankfurt am Main: Peter Lang.
  • Joanna Mizielińska, Justyna Struzik, Agnieszka Król, 2017, Różnym głosem. Rodziny z wyboru w Polsce, Warszawa: PWN.
  • Warat, Marta, Ewa Krzaklewska, Anna Ratecka, Krystyna Slany (red.). 2016. Gender equality and quality of life. Perspectives from Poland and Norway. Frankfurt am Main: Peter Lang
  • Ciaputa, Ewelina, Beata Kowalska, Ewa Krzaklewska, Anna Ratecka, Krystyna Slany, Beata Tobiasz-Adamczyk, Marta Warat i Barbara Woźniak. Równość płci i jakość życia. Raport z badań sondażowych. 2016. Kraków: Uniwersytet Jagielloński (PUBLIKACJA)
  • Katarzyna Wojnicka, Ewelina Ciaputa (red.). 2011. Karuzela z mężczyznami. Problematyka męskości w polskich badaniach społecznych, Kraków: Impuls
  • Slany, Krystyna, Katarzyna Wojnicka, Justyna Struzik (red.). 2011. Gender w społeczeństwie polskim, Kraków: Nomos
  • Slany, Krystyna, Beata Kowalska, Magda Ślusarczyk (red.). 2011. Kalejdoskop genderowy. W drodze do poznania płci społeczno-kulturowej w Polsce, Kraków: WUJ

Historia Zakładu Badań Problemów Ludnościowych

Historia Zakładu Badań Problemów Ludnościowych wyrasta z długiej tradycji zainteresowań demograficznych w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Odzwierciedlały się one zarówno na płaszczyźnie teoretyczno-badawczej, jak i instytucjonalnej. Już w uformowanej przez prof. Jana Stanisława Bystronia w 1930 roku Katedrze Etnologii i Socjologii podejmowane były wątki demograficzne, rozwijane następnie przez prof. Kazimierza Dobrowolskiego, prof. Pawła Rybickiego i jego współpracowników. W 1957 roku powstała Katedra Socjologii i Demografii UJ, którą kierował prof. Paweł Rybicki.

Warto podkreślić, iż rozwijanie demografii na gruncie socjologii krakowskiej stanowiło jej wyróżnik w skali ogólnopolskiej. Do tamtego czasu nie była ona instytucjonalnie reprezentowana na polskich uniwersytetach. W 1970 roku Katedra wraz z zespołem przeszła do nowo powstałego Instytutu Socjologii, tworząc w jego ramach Zakład Socjologii. Obok Pawła Rybickiego wybitną badaczką i wykładowczynią problematyki demograficznej była prof. Wanda Czarkowska, której uczennicami są prof. Krystyna Slany i dr Krystyna Kluzowa. W oparciu o Katedrę Socjologii i Demografii powstała w Instytucie Socjologii Pracownia Demograficzna, której kierownictwo objęła właśnie Wanda Czarkowska. W latach 1976-1979 pełniła ona również funkcję wicedyrektora Instytutu Socjologii UJ.

Prof. Wanda Czarkowska była cenioną demografką w skali kraju demografem, członkinią Komitetu Nauk Demograficznych PAN, a także wybitną wykładowczynią. Jej wiedzy i umiejętnościom dydaktycznym należy w głównej mierze zawdzięczać wysokie postawienie działu demografii na studiach socjologicznych w UJ. Była również, co należy szczególnie podkreślić, niekwestionowanym autorytetem moralnym, zarówno dla pracowników Instytutu Socjologii, jak i dla studentów. Wanda Czarkowska jest autorką m.in. tak kluczowych prac z dziedziny demografii jak: Prognozy demograficzne, Typy struktur wieku ludności regionu krakowskiego, Elementy demografii (współautorki K. Kluzowa, K. Slany). Prace te należą do kanonu lektur z zakresu socjologii ludności.

Po jej odejściu na emeryturę w 1982 roku Pracownią Demograficzną kierowała dr Krystyna Kluzowa. W ramach działalności Pracowni powstało wiele prac naukowych, prowadzone były także badania empiryczne, realizowane w ramach problemów węzłowych, m.in.
a) Zastosowanie modeli matematycznych w prognozowaniu demograficznym dla małych miejscowości, grant zespołowy nr.11.11980, realizowany pod kierunkiem Wandy Czarkowskiej;
b) Demograficzne i psychologiczno-kulturowe uwarunkowania dzietności rodzin, grant zespołowy nr 11.5 1983 realizowany pod kierunkiem Wandy Czarkowskiej;
c) Małżeństwa powtórne w Polsce, grant zespołowy nr 09.02.1989 realizowany pod kierunkiem dr Krystyny Kluzowej).

W 1989 roku Pracownia Demograficzna została włączona do Zakładu Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej, kierowanej przez prof. Krzysztofa Frysztackiego.

Formalnie Zakład Badań Problemów Ludnościowych zostaje utworzony w roku 2002 z inicjatywy prof. zw. dr hab. Krystyny Slany w kooperacji z dr hab. Beatą Kowalską. W ramach tego Zakładu w roku 2003 dzięki rozwijanym wcześniejszej badaniom empirycznym i prowadzonej działalności dydaktycznej zinstytucjonalizowana została nowa specjalność w Instytucie Socjologii Społeczno-kulturowa tożsamość płci (w roku 2013 poprzez wejście życie tzw. procesu bolońskiego wszystkie dotychczasowe programy zostają zmienione) oraz studia podyplomowe pod taką samą nazwą, realizowane dzięki funduszom norweskim w latach 2009-2011 (FSS). W ramach tej specjalizacji studentki i studenci zapoznawali się z obiektywnymi, wielowymiarowymi i interdyscyplinarnymi studiami nad płcią prowadzonymi w wymiarze biologicznym, antropologicznym, psychologicznym, społecznym, historycznym, prawnym, etycznym i filozoficznym. Specjalizacja ta wyrastała z zapotrzebowania studentów/ek na tego rodzaju wiedzę i wyraża się przygotowaniem licznych prac na poziomie licencjackim, magisterskim i doktorskim. Powstały ośrodek, nazywany popularnie gender studies staje się jednym z najważniejszych nie tylko w Polsce, ale na świecie, co wyraża się licznymi projektami badawczymi, organizowanymi konferencjami (np. Gender w społeczeństwie polskim, Płeć-ekonomia-migracje, Akademicki Kongres Feministyczny, Kobiece utopie w działaniu) i współpracą z międzynarodowymi instytucjami i uniwersytetami w Europie i USA.

Z Zakładem związane były: dr Katarzyna Wojnicka, dr Agnieszka Małek, dr Małgorzata Krywult, dr Paula Pustułka, dr hab. Katarzyna Zielińska, prof. UJ, mgr Stella Strzemecka.

Prof. dr hab. Krystyna Slany Kandydatką do Rady Doskonałości Naukowej

Instytut Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie jako kandydatkę do Rady Doskonałości Naukowej rekomenduje wybitną uczoną Panią prof. dr hab. Krystynę Slany.

Prof. dr hab. Krystyna Slany jest cenionym nauczycielem akademickim, uznanym autorytetem w zakresie socjologii rodzin i płci, demografii społecznej oraz socjologii migracji. Kieruje Zakładem Badań Problemów Ludnościowych w Instytucie Socjologii UJ. Przez dwie kadencje była wiceprzewodniczącą Komitetu Badań nad Migracjami PAN - obecnie jest jego członkinią i Przewodniczącą sekcji badań nad współczesnymi migracjami z Polski, wieloletnia członkini Komitetu Badań Demograficznych PAN, aktualnie jest członkinią Komitetu Socjologii PAN. 

Prowadziła i niezmiennie prowadzi wraz z zespołem międzynarodowe projekty badawcze, m.in.:

  • Integration of Female Immigrants in Labour Market and Society. Policy Assessment and Policy Recommendations (projekt UE 2006-2008)
  • Doing family in transnational context. Demographic choices, welfare adaptations, school integration and every-day life of Polish families living in Polish-Norwegian transnationality (NCBiR 2013-2017)
  • Gender equality and quality of life - how gender equality can contribute to development in Europe. A study of Poland and Norway (NCBiR 2013-2017)
  • Children Hybrid Integration: Learning Dialogue as a way of Upgrading Policies of Participation (Horizon 2020, 2018-2020)

Przygotowała wraz z zespołem dla Komitetu Badań nad Migracjami PAN raporty i ekspertyzy poświęcone m.in. problematyce migracji, więzi społecznej, rodzinnej i międzygeneracyjnej (vide: http://www.kbnm.pan.pl).​

Jest autorką i współautorką wielu uznanych i czytanych książek m.in.:

  • Małżeństwa powtórne w Polsce, WUJ, Kraków 1992
  • Między przymusem a wyborem; Kontynentalne i zamorskie emigracje z krajów Europy Środkowo-Wschodniej (1939-1989), WUJ, Kraków 1995
  • Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Nomos, Kraków 2002
  • Migracje kobiet (red.), WUJ, Kraków 2008
  • Women in New Migration (eds), Current Debates in European Societies (z M. Kontos, M. Liapi), Jagiellonian University Press, Krakow 2010
Wybrane najnowsze publikacje (2015-2018, vide: REPOZYTORIUM UJ):
  • The Impact of Migration on Poland. EU Moblity and Social Change (z A. White, I. Grabowska, P. Kaczmarczyk), UCL PRESS, London 2018
  • Równość płci w rodzinach : praktyki, ekonomia, jakość życia (z A. Ratecka), w: E. Krzaklewska (red.) Co nam daje równość?: wpływ równości płci na jakość życia i rozwój społeczny w Polsce, WUJ, Kraków 2018
  • Przemoc w związkach intymnych (z B. Woźniak), w: E. Krzaklewska (red.), Co nam daje równość?: wpływ równości płci na jakość życia i rozwój społeczny w Polsce, WUJ, Kraków 2018
  • Matka Polka na emigracji: z perspektywy dziecka dorosłego, w: Psychologia kultury, kultura psychologii: księga jubileuszowa Profesor Haliny Grzymała-Moszczyńskiej, Wydawnictwo Sacrum, Katowice 2018

Więcej informacji o Pani prof. dr hab. Krystynie Slany na STRONIE IS UJ oraz w DOKUMENCIE

Polecamy także Rozmowę z Panią Profesor, w której opowiedziała o swojej drodze naukowej i zainteresowaniach.

 

Wybory do Rady Doskonałości Naukowej odbywają się w terminie 12-30 kwietnia 2019 r.

Szczegółowe informacje na temat wyborów do Rady Doskonałości Naukowej dostępne są TUTAJ

Data opublikowania: 12.04.2019
Osoba publikująca: Olga Maciejewska