"Wspólnota świętowania – Nauryz w kazachstańskiej współczesności" - seminarium Zakładu Antropologii Społecznej IS UJ

Zakład Antropologii Społecznej Instytutu Socjologii UJ serdecznie zaprasza na kolejne seminarium, którego gościem będzie prof. dr hab. Ewa Nowicka. Spotkanie pt. "Wspólnota świętowania – Nauryz w kazachstańskiej współczesności" odbędzie się 6 grudnia 2018 r. o godz. 10.00 w IS UJ, pokój 53.

Prof. dr hab. Ewa Nowicka zaprezentuje efekty swoich badań terenowych przeprowadzonych w dwóch okresach: (1) w dniach 20 czerwca - 20 lipca 2016 r. (w dwóch wsiach w Rejonie Wschodnim Kazachstanu) oraz (2) w dniach 12 - 27 marca 2018 r. (w mieście Atyrau, Ałmaty oraz w różnych miejscowościach Regionu Ałmaty) w Kazachstanie.
Obserwacji poddane zostały trzy różne, choć w pewnych zasadniczych rysach identyczne sposoby świętowania Nauryzu: 1) celebracje zorganizowane „odgórnie”, 2) obchody lokalne, również w pewnym stopniu sterowane przez administrację i 3) zupełnie prywatne/domowe obchodzenie Nauryzu.
Wystąpienie skupione będzie na analizie jednego zjawiska kulturowego - na współczesnych sposobach obchodzenia święta Nauryz – Nowego Roku - w Kazachstanie. Nauryz ma zoroastriańskie źródła historyczne, choć dziś jest obchodzony (21-22 marca) zarówno w różnych krajach turkijskojęzycznych, jak i w Iranie. Nauryz jest obecnie nazywany w środkach masowego przekazu i w sytuacjach publicznych „narodowym świętem Kazachów”, choć święto to jest obchodzone nie tylko w tym kraju.
Celem badań jest uchwycenie sensu kulturowego obchodów Nauryzu, zarazem będącego zamierzeniem o charakterze politycznym. To ostatnie dotyczy budowania państwa kazachstańskiego poprzez konstruowanie obowiązującego modelu kultury narodu tytularnego, obecnie większościowego. Zamierzonym efektem przywracania dawnego święta wraz z jego wierzeniami, obrzędami, elementami materialnymi jest budowanie poczucia odrębności kulturowej Kazachstanu, narodowej wspólnoty i jedności państwa. Nauryz współczesny jest w Kazachstanie etnofestiwalową formą aktywności kulturowej – odgrywaniem etnicznej kultury Kazachów, rodzajem performansu, eventu. Wiedza o sposobach celebracji i wadze Nauryzu jest powszechna, jest ona dostarczana przez środki masowego przekazu w sposób zamierzony i celowy. Efekty tego działania ośrodków centralnych państwa będą przedmiotem namysłu autorki. Rozumiejąca dekonstrukcja opisywanego zjawiska dokonana zostanie z użyciem teoretycznej kategorii pojęciowej communitas, stworzonej przez Victora Turnera, odnoszącej się do stanu grupy, gdy jedność, jednolitość, wspólnota staje się ważniejsza niż społeczne zróżnicowanie i struktura wewnętrzna.

Prof. dr hab. Ewa Nowicka jest antropologiem społecznym, profesorem w Collegium Civitas oraz wykładowcą w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka podręcznika antropologii „Świat człowieka – świat kultury” oraz licznych książek i artykułów poświęconych problematyce etniczności, migracji i tożsamości. Zajmuje się kwestią swojskości i obcości, kontaktem kultur, kształtowaniem się nowoczesnych narodów wśród rdzennej ludności na Syberii (Buriaci, Jakuci) i na Bałkanach (Arumuni), sytuacją mniejszości polskiej na obszarach byłego ZSRR, procesami budowania narodu kazachskiego, grupami mniejszościowymi w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej (w tym przede wszystkim Romami).

Data opublikowania: 03.12.2018
Osoba publikująca: Olga Maciejewska

Zobacz również